

D3820

@##། །རྒྱ་གར་སྐད་དུ། བྷ་ག་བ་ཏི་པྲ་ཛྙཱ་པཱ་ར་མི་ཏཱ་ཧྲྀ་ད་ཡ་ཨརྠ་པྲ་དཱི་པ་ནཱ་མ་ཊཱི་ཀཱ། བོད་སྐད་དུ། བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་སྙིང་པོའི་འགྲེལ་པ་དོན་གྱི་སྒྲོན་མ་ཞེས་བྱ་བ། བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་མ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། ། གཞི་དྲན་པ་མེད་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་། ལམ་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལམ་གྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉིད་དང་། འབྲས་བུ་བློ་ལས་འདས་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །གང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་བ་དེ་ནི་ཀུན་མཁྱེན་ཡེ་ཤེས་ལ་ཕྱག་འཚལ བ་ཡིན་ནོ།།འདི་སྐད་བདག་གིས་ཐོས་པ་དུས་གཅིག་ན། ཨེ་བཾ་མ་ཡ། ཡི་གེ་བཞི་པོ་འདི་ནི་ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོ་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་གི་འབྱུང་གནས། ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཞིར་གྱུར་པ། སེམས་ཉིད་དང་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་གཅིག་ལ་དྲན་པ་དང་། དྲན་པ་མེད་པ་དང་། སྐྱེ་བ་ མེད་པ་དང་།བློ་ལས་འདས་པ་ཆོས་བཞི་པོ་དུས་གཅིག་པ་ལས་ཟབ་པ་དང་། སྣང་བའི་ཚུལ་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་ཐོས་སོ། །དེ་ཡང་ཟབ་པ་ནི་ཐོས་པ་དང་བསམ་པ་དང་བསྒོམ་པ་ལས་འདས་པ་སྟེ། དུས་གསུམ་དུ་རྣམ་པར་བཞུགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་དང་། ཁམས་གསུམ་གྱི་སེམས་ཅན་མ་ལུས་པའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཐ་མི་དད་པའི་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ལ་མཉམ་པ་ཉིད་ལ་གནས་པའི་ཚིག་བླ་དགས་སོ། །སྣང་བ་ནི་དྲན་པའི་རྣམ་པ་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ལས་ལ་ཆགས་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ མ་ལུས་པ་བཅོམ་ནས་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ལ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ།།རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་[(]ཡོངས་[,]མོངས་[)]པའི་གནས་རྣམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་ཏེ། ཆོས་མ་ལུས་པ་སྒྱུ་མ་དང་རྨི་ལམ་ལྟ་བུས་འཇིག་རྟེན་པའི་ཆོ་འཕྲུལ་སྣ་ཚོགས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱ་རྒོད་ཕུང་པོའི་རི་ནི་རྣམ་པར་བྱང་ བའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་ཤིང་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་གནས་པའི་སྐྱེས་བུའི་བྱ་རྣམས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པས་སྤུངས་པ་ཡིན་ནོ།།དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་ཆེན་པོ་དང་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ལས་བྱོལ་ནས་རང་རང་གི་འདོད་པའི་སྐམ་སར་གནས་པ་རྣམས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དགེ་འདུན་ཆེན་པོ་ནི་ ཤེས་པ་དང་ཤེས་བྱ་ལ་སོགས་པ་མཉམ་པ་དང་བྲལ་ནས་ཐམས་ཅད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མཁྱེན་པ་རྣམས་སོ།།ཐབས་ཅིག་ཏུ་བཞུགས་ཏེ་ནི་དྲན་པ་སྣ་ཚོགས་ཐབས་སུ་ཤེས་ཤིང་དྲན་པས་མ་གོས་པ་ཤེས་རབ་རྣམ་གསུམ་དང་མ་བྲལ་བ་ཟབ་མོའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་སྣོད་དུ་གྱུར་པ་རྣམས་དང་ཐབས་ཅིག་གོ། ། དེའི་ཚེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཟབ་མོ་སྣང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟབ་པ་ནི་དྲན་པ་དང་རིག་པ་དང་བློའི་རྣམ་པ་གང་གིས་ཀྱང་མ་གོས་པ། དཔེ་དང་བརྡས་མཚོན་དུ་མེད་པ་ཡིན་ཡང་ནམ་མཁའ་ལྟར་མཐའ་དབུས་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་དོ། །སྣང་བ་ནི་དྲན་པ་གློ་བུར་བ་ནམ་མཁའ་ལ་ནམ་གཞུག་ཆད་ཀའི་སྦྲང་བུ་རྒྱུ་བ་ལྟར་མི་རྟག་པ་དང་འགྱུར་བ་ཅན ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་ཐུགས་ལ་དགོངས་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ནི་ཟབ་པ་དང་རྒྱ་ཆེ་བའོ། །ཟབ་པ་དང་རྒྱ་ཆེ་བ་ནི་གཅིག་ལ་མ་འདྲེས་པ་དཔེར་ན་མཚོ་དང་བ་ལ་ནམ་མཁའི་གཟུགས་བརྙན་མཐོང་བ་ནི་དཀོན་ནོ། །ཉི་མ་དང་ཟླ་བ་དང་སྐར་མ་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་བརྙན་མཐོང་བ་ནི་ ཤིན་ཏུ་མང་ངོ་།།དེ་བཞིན་དུ་ཟབ་པའི་ཆོས་དྲན་པ་མེད་པ་དང་། སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་། བློའི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་ལ་འདྲིས་ཤིང་ཡིད་ཆེས་པའི་སྐྱེས་བུ་ནི་ཤིན་ཏུ་དཀོན་ནོ།

印度语为：'Bhagavati Prajnaparamita Hrdaya Artha Pradipa Nama Tika'。藏语为：'薄伽梵母般若波罗蜜多心要义灯论'。顶礼薄伽梵母般若波罗蜜多。顶礼基无念一切智智、道无生道之智性、果超越心识一切相智。若顶礼般若波罗蜜多，即是顶礼遍智智慧。
如是我闻，一时。'Evam maya'。此四字乃八万四千法蕴之源，一切圆满之基础，心性与法性本为一体，具足念、无念、无生、超心识四法，同时以甚深与显现二相而闻。其中甚深者，超越闻思修，三世诸佛及三界一切众生法界本性无别，一刹那中安住平等性之假名。显现者，即念之相于众生业中执著。
薄伽梵已断尽烦恼障及所知障，于法身中涅槃。王舍城超胜一切烦恼处，以一切法如幻如梦显示种种世间神变故。灵鹫山超胜清净诸法，安住空性之人鸟胜伏而积聚。与大比丘僧众者，即远离烦恼，各住所欲之陆地者。与大菩萨僧众者，即远离能所等平等，如实遍知一切者。
共同安住者，即知种种念为方便而不染著于念，不离闻思修三慧，堪为甚深法器者共住。尔时，薄伽梵'甚深显现'者，甚深即不染著念、觉、心识任何相，无以喻例及表示而说明，如虚空无边无中之法性。显现即暂时之念，如虚空中夏末蜂飞，无常变异非真实，于心中思维故。
法门即甚深与广大。甚深与广大不相混杂，譬如清澈湖水中见虚空影像极为稀少，见日月星辰等影像极多。如是于甚深法无念、无生、非心行境界中熟习且深信之士夫极为稀有。

 །རྒྱ་ཆེ་བའི་ཆོས་དྲན་པའི་རྣམ་གྲངས་མི་འདྲ་བ་ལ་ཆགས་ཤིང་ཡིད་ཆེས་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་མང་ངོ་། །ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་ སྙོམས་པར་ཞུགས་པ་ནི་ཟབ་པ་དང་རྒྱ་ཆེ་བ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་ཐ་མི་དད་པ་སྟེ།དཔེར་ན་མཚོ་དང་བ་ལ་ནམ་མཁའི་གཟུགས་བརྙན་ཤར་བ་ན་ཉི་མ་དང་ཟླ་བ་དང་སྐར་མ་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་བརྙན་ཤར་བ་ནི་ཆུ་བོའི་ངོ་བོར་གཅིག་པ་བཞིན་དུ། དུས་གསུམ་དུ་རྣམ་པར་བཞུགས་པའི་སངས་རྒྱས་ རྣམས་ཀྱི་ཐུགས་ཀྱི་དགོངས་པ་གཅིག་པ་ཡིན་ནོ།།ཡང་དེའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱིས་དགོངས་པའི་ཟབ་མོའི་ཆོས་ཉིད་ལ་དགོངས་ནས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དོན་དུ་ཐབས་ཀྱི་སྣང་བ་ལ་གནས་པས་སོ། །སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནི་དུས་གསུམ་གྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དགོངས་པ་ལ་ གནས་ནས་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་དོན་མཛད་པས་སོ།།འཕགས་པ་སྤྱན་རས་གཟིགས་དབང་ཕྱུག་ནི་འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ལས་འཕགས་ནས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྤྱན་གྱིས་གཟིགས་ཤིང་དམིགས་པ་མེད་པའི་ཐུགས་རྗེ་མངའ་བས་སོ། །ཤེས་ རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་ཤེས་རབ་ནི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་ཤེས་པའོ།།ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་བློའི་སྤྱོད་ཡུལ་ལས་འདས་པའོ། །ཟབ་མོ་སྤྱོད་པ་ཉིད་ལ་ལྟ་ཞིང་ནི་དྲན་པའི་རྣམ་པས་མ་གོས་པ་ལས་སྣ་ཚོགས་ཤར་བས་སྤྱོད་པ་མ་ངེས་པ་ལ་ལྟོས་པས་སོ། །ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་དེ་དག་ལ་ཡང་ནི་གཟུགས་ ཀྱི་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་དེ་དག་དང་།ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་ཟག་པ་མེད་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་དག་ལའོ། །རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པར་རྣམ་པར་ལྟའོ་ནི་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་ཕུང་པོ་རྣམས་འདོར་བར་འདོད་པ་དང་། ཟག་པ་མེད་པའི་ཕུང་པོ་རྣམས་བླང་བར་ འདོད་པ་རྣམས་ལ་རང་བཞིན་མ་གྲུབ་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཐུས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུས་ནི་དུས་གསུམ་གྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དགོངས་པ་ཟབ་མོས་ཁམས་གསུམ་གྱི་སེམས་ཅན་གྱི་དྲན་པའི་སྣང་བ་ལ་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པས་སྤོབས་པ་མཐའ་ཡས་པ་སྐྱེས་སོ། །བྱང་ཆུབ་ སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་འཕགས་པ་སྤྱན་རས་གཟིགས་དབང་ཕྱུག་ལ་ནི་དུས་གསུམ་གྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དགོངས་པ་ཟབ་མོ་འབའ་ཞིག་ལ་མོས་པའི་གང་ཟག་རྣམས་ཀྱི་དོན་ལ་དགོངས་ནས་དྲི་བར་བྱའོ་སྙམ་དུ་བསམ་པ་སྐྱེས་པའོ།།དེ་ལ་དགོངས་ནས་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་ སོ།།རིགས་ཀྱི་བུ་འམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་པའི་རིགས་ཅན་རྣམས་སོ། །དེའི་ནང་ནས་ཟབ་མོའི་དོན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་མོས་ཤིང་དོན་དུ་གཉེར་བ་རྣམས་སོ། །དེ་ཡང་སེམས་ཉིད་གཅིག་པ་ལ་རྨི་ལམ་ལྟར་ཐ་དད་དུ་སྣང་བ་ནི་སྐྱེས་པ་དང་བུད་མེད་དོ། །གང་ལ་ལ་ནི་ཟབ་མོའི་ དོན་ལ་མ་མོས་ཤིང་འཇིགས་པ་དང་སྡང་བ་དང་སྐྲག་པར་འགྱུར་བ་ཡང་ཡོད་དོ།།ལ་ལས་ནི་ཟབ་མོའི་ཆོས་ཐོས་པ་ཙམ་གྱི་དགའ་ཞིང་མགུ་ལ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཙམ་གྱིས་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པ་ཡང་ཡོད་དོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཟབ་མོ་སྤྱོད་པ་སྤྱད་པར་འདོད་པ་དེས་ནི་བདག་དང་གཞན་ མི་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཇི་ལྟར་བསླབ་པར་བྱ་ཞེས་དྲིས་སོ།།དེ་སྐད་ཅེས་སྨྲས་པ་དང་ནི་དྲིས་པའི་ལན་གདབ་པར་བྱའོ་ཞེས་དགོངས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། །གང་གིས་དགོངས་ཤེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་འཕགས་པ་སྤྱན་རས་གཟིགས་དབང་ཕྱུག་གིས་ཟབ་མོའི་ ཆོས་ལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་དགོངས་ན་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དོན་དུ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ།

对于广大的不同种类的法念，有许多人执著并深信。入于等持三昧，是在深广的法界中无有差别，譬如在清澈的湖面上映现虚空影像时，太阳、月亮、星辰等的影像映现，都是同一水体性质一样。三世诸佛的心意都是一致的。
又在那时，菩萨因为思维佛陀所思维的甚深法性，为了众生而安住于方便的显现。大菩萨安住于三世诸佛的意趣中，为无量众生界作利益。圣观自在菩萨超越世间与出世间，以无分别智慧眼观照，具有无缘大悲。
般若波罗蜜多中，般若是无颠倒的智慧，波罗蜜多是超越心识行境。观察甚深行境，是从不被念的形式所染污中显现种种，观待不定的行为。对于那五蕴，即有漏的色蕴等诸蕴，以及无漏的戒蕴等五蕴。
观察其自性空，是为了对那些想要舍弃有漏蕴、想要获得无漏蕴的人们，显示无有自性的缘故。尔时，以佛陀威力，具寿舍利子因三世诸佛甚深意趣加持三界众生念的显现，生起无边辩才。
菩萨摩诃萨圣观自在为了利益那些唯一信解三世诸佛甚深意趣的诸人，生起请问之心。思及此义而如是说。善男子或善女人是指大乘种姓者，其中对甚深义般若波罗蜜多有信解并希求的人们。又如同一心性如梦显现差别，即是男女之别。
有些人对甚深义不信解而生恐惧、憎恨、畏惧。有些人仅仅听闻甚深法就欢喜满意，仅以发心就获得无上菩提。欲行持甚深般若波罗蜜多的人，应当如何以不缘自他的方式学习？如是问道。
说此语已，是表示将要回答提问的结语。由谁思维呢？菩萨摩诃萨圣观自在如实思维甚深法，为利益众生对具寿舍利子如是说道。

།ཤཱ་རིའི་བུ་རིགས་ཀྱི་བུ་འམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་གང་ལ་ལ་ནི་ཟབ་མོ་དོན་དུ་གཉེར་བ་རྣམས་ཀྱི་དེད་དཔོན་དུ་གྱུར་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་ལ་དམིགས་ནས་མདོ་གཞན་པ་རྣམས་ནི་སྙིང་པོ་མེད་པ་སྤུན་པའི་ རྣམ་པ་ལྟ་བུ་སྟེ།གང་ལ་ལ་ནི་དྲང་བའི་དོན་གྱི་མདོ་ལ་མོས་པ་དང་། ལ་ལ་ནི་ངེས་པའི་དོན་གྱི་མདོ་ལ་མོས་པ་རྣམས་སོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་དུས་གསུམ་གྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐུགས་ཀྱི་སྙིང་པོ་ཡིན་པ་དང་། དེ་བས་ཀྱང་ཟབ་མོའི་དོན་བློའི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པས། ཟབ་མོ་སྤྱད་ པ་སྤྱོད་པར་འདོད་པ་དེས་འདི་ལྟར་རྣམ་པར་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ་ནི་དོན་ཟབ་མོའི་ཆོས་ཉིད་ལ་བློས་སྤྱད་པར་དཀའ་བས་སོ།།སྣང་བའི་ཆོས་ལ་སྤྱད་པས་ནི་སྙིང་པོའི་ཆོས་དང་མི་ཕྲད་དོ། །དེ་བས་ན་དྲན་པའི་སྣང་བ་འདི་རྣམས་རྣམ་པར་མ་བྱང་གི་བར་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་སྙིང་པོའི་དོན་རྟོགས་ པར་དཀའ་བས་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་དེ་དག་ཀྱང་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པར་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་བལྟའོ།།འོ་ན་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་ཟབ་མོའི་ཆོས་ཉིད་དང་མ་ཕྲད་པའི་ཕྱི་རོལ་པ་ནི་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་དང་། བདག་མེད་པར་ལྟ་བ་རྣམས་སོ། །དེ་ཡང་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་ནི་རིག་པ་ཡང་དག་པར་ཡོད་པར་ཁས་ལེན་པ་ རྣམས་སོ།།བདག་མེད་པ་ལ་མོས་པ་ནི་རིག་པ་སྟོང་པ་གཉིས་སུ་མེད་པར་སྨྲ་བ་རྣམས་སོ། །དེ་ཡང་གང་ཟག་དང་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པར་ལྟ་བ་ལ་བློ་གོམས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་ཕྱི་དང་ནང་ཐམས་ཅད་ལ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཏུ་གཞིག་ཅིང་བལྟས་པས་བདག་མ་རྙེད་པ་ལ་བློ་གོམས་པར་བྱས་ནས་ མཉམ་པ་ཉིད་ལ་གཞག་པའི་དུས་སུ་ཅི་ཡང་མི་དམིགས་ཅི་ཡང་མི་རྟོག་པ་དེ་ལ་ཡུན་རིང་དུ་སེམས་གནས་པ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཡུལ་དུ་བྱས་པ་ན་སེམས་དངས་ཤིང་ཉམས་དགའ་བ་ལ་དམིགས་པ་ནི་མཉམ་པར་གཞག་པའོ།།རྗེས་ལ་ཐོབ་པའི་དུས་སུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་དང་། རྨི་ལམ་ལྟ་བུ་དང་། སྨིག་རྒྱུ་ལྟ་བུ་དང་། སྒྲ་བརྙན་ལྟ་བུ་དང་། ཆུ་ཟླ་ལྟ་བུ་དང་། འཇའ་ཚོན་ལྟ་བུ་དང་། དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་ལྟ་བུ་དང་། མགལ་མེ་བསྐོར་བ་ལྟ་བུ་དང་། སྐྲ་ཤད་འཛིངས་པ་ལྟ་བུ་དང་། དབང་པོའི་དྲ་བ་ལྟ་བུ་དང་། སྤྲུལ་པའི་རྣམ་པ་ལ་དམིགས་ནས་ཡིད་བྱུང་ཞིང་སྣ་ཚོགས་སྟོང་པ་ཉིད་དང ཟུང་དུ་འཇུག་པ་ལ་མོས་པའི་གང་ཟག་རྣམས་ཀྱི་དོན་དུ་གཟུགས་སྟོང་པའོ།།སྟོང་པ་ཉིད་གཟུགས་སོ། །གཟུགས་ལས་ཀྱང་སྟོང་པ་ཉིད་གཞན་མ་ཡིན་ནོ། །སྟོང་པ་ཉིད་ལས་ཀྱང་གཟུགས་གཞན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་ཚོར་བ་དང་། འདུ་ ཤེས་དང་།འདུ་བྱེད་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་སྟོང་པའོ། །རྣམས་ཞེས་བྱ་བས་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་བརྒྱད་ཀྱང་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །དེའི་ནང་ནས་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཟབ་ཅིང་ཕྲ་བ་དེ་དོན་དུ་གཉེར་བ་ཡོད་དེ་དེ་ནི་ལེགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདིས་ཅི་བསྟན་ཞེ་ན། སྣང་བ་སྣ་ ཚོགས་དྲན་པས་ཡུལ་དུ་བྱས་པའི་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དབང་པོའི་མངོན་སུམ་གྱིས་གཏན་ལ་ཕབ་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཟུང་དུ་འཇུག་པའི་དྲན་པ་ལ་བརྟེན་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ཆོས་བསྟན་ཟིན་ཏོ།

舍利子，任何善男子或善女人，对于成为追求甚深义理者的导师舍利子，以他为所缘，认为其他经典如同无有精要的糠秕一般。有些人信解了义经，有些人则信解不了义经。
此般若波罗蜜多是三世诸佛之心要，较此更为甚深的义理非心识所行境，故欲行深行者应当如是观察，因为甚深法性难以心识行持。
以显相之法行持则不能遇见精要之法。因此，在未清净忆念显相之前，难以通达般若波罗蜜多的精要义，故应当如实观察五蕴自性本空。
那么，未遇到无颠倒甚深法性的外道，有执我见者和无我见者。其中执我见者是承许实有心识者。信解无我者是宣说心识空性不二者。
为了令心熟习人法二无我见，应当以极微观察外内一切，由未得我而令心熟习，在等性中安住时，无所缘、无分别，应当以此为境而获得长时心住，心清净而生喜乐所缘，此为等持。
后得位时，缘取一切法如幻、如梦、如阳焰、如回声、如水月、如彩虹、如乾闼婆城、如旋火轮、如交织发丝、如根网、如化现等相而生厌离，为了信解种种空性双运的诸补特伽罗之义利而说'色即是空，空即是色，色不异空，空不异色'。
如同色蕴一样，受、想、行、识诸蕴皆空。'诸'字表示八识聚亦是空性。其中阿赖耶识甚深微细，有人追求此义，但这并不妥当。
此说明什么呢？已经宣说了凡夫之法，即依止于双运一切法的忆念，此忆念是以种种显相为境的如幻三昧，由根识现量所决定。

།ད་ནི་ཟབ་མོའི་ཆོས་ཉིད་ལ་བརྟེན་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་དྲན་པ་མེད་པ་དང་། སྐྱེ་བ་མེད་པ་ དང་།བློའི་སྤྱོད་ཡུལ་ལས་འདས་པ་དེ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། མཚན་མ་མེད་པ་དང་། སྨོན་པ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གསུམ་པོ་ནི་ཡིད་ཀྱི་མངོན་སུམ་དང་། རང་རིག་པའི་མངོན་སུམ་དང་། རྣལ་འབྱོར་གྱི་མངོན་སུམ་གྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་རབ་ཏུ་མི་གནས་པ་དང་། བཏང་སྙོམས་ རབ་ཏུ་མི་གནས་པ་དང་།རྒྱུན་ཆད་རབ་ཏུ་མི་གནས་པ་དང་གསུམ་གྱིས་རྐྱེན་གསུམ་དང་བྲལ་བའི་ཤེས་རབ་རྣམ་གསུམ་གྱི་གདམས་ངག་ནི། ཤཱ་རིའི་བུ་དེ་ལྟ་བས་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་དེ། དེ་ལ་ནི་གཟུགས་མེད། ཚོར་བ་མེད་པ་ནས་རྒ་ཤི་ཟད་པའི་བར་དུ་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་པའི་བར་གྱིས་སྟོང་ པ་ཉིད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་བསྟན་ནོ།།མཚན་ཉིད་མེད་པ། མ་སྐྱེས་པ། མ་འགགས་པ། སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། ཀུན་འབྱུང་བ་དང་། འགོག་པ་དང་། ལམ་མེད། དེས་ནི་མཚན་མ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་བསྟན་ཏོ། །དྲི་མ་མེད་པ། དྲི་མ་དང་ བྲལ་བ་མེད་པ།བྲི་བ་མེད་པ། གང་བ་མེད་པའོ། །ཡེ་ཤེས་མེད། ཐོབ་པ་མེད། མ་ཐོབ་པ་ཡང་མེད་དོ། །དེས་ནི་སྨོན་པ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་བསྟན་ཏོ། །དེ་གསལ་བར་བྱེད་པ་ནི་དྲན་པས་མ་གོས་པ་ཡིད་ལ་མ་བྱས་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ཡང་ཡིད་ལ་མ་བྱས་པའི་ སྟོང་པ་ཉིད་ལ་གཟུགས་མེད།ཚོར་བ་མེད། འདུ་ཤེས་མེད། འདུ་བྱེད་མེད། རྣམ་པར་ཤེས་པ་མེད་དོ། །གང་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མེད་པ་དེ་ལ་དྲན་པ་མེད་དོ། །གང་ཡིད་ལ་མ་བྱས་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་མིག་མེད། རྣ་བ་མེད། སྣ་མེད། ལྕེ་མེད། ལུས་མེད། ཡིད་མེད་དོ། །གང་ ལ་ཡིད་མེད་པ་དེ་ལ་ནི་ཡིད་ལ་བྱར་མེད་དེ།གང་དྲན་པ་མེད་ཅིང་ཡིད་ལ་བྱར་མེད་པ་དེ་ནི་སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང་། ཆོས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང་། དགེ་འདུན་རྗེས་སུ་དྲན་པའོ། །གང་དཀོན་མཆོག་གསུམ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དེ་ནི་རྗེས་སུ་དྲན་པ་རྣམས་ཀྱི་མཆོག་གོ། །གང་དྲན་པ་མེད་ཅིང་ཡིད་ལ་བྱ་ བ་མེད་པ་དེ་ནི་གཏོང་བ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང་།ཚུལ་ཁྲིམས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང་། ལྷ་རྗེས་སུ་དྲན་པའོ། །གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་མི་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་གཏོང་བ་རྗེས་སུ་དྲན་པའོ། །སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པ་མི་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཚུལ་ཁྲིམས་རྗེས་སུ་དྲན་པའོ། །སྐུ་གསུམ་མི་དམིགས་པའི་ ཚུལ་གྱིས་ལྷ་རྗེས་སུ་དྲན་པའོ།།གང་དྲན་པ་མེད་ཅིང་ཡིད་ལ་བྱ་བ་མེད་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་དེ་ལ་ནི་གཟུགས་མེད། སྒྲ་མེད། དྲི་མེད། རོ་མེད། རེག་བྱ་མེད། ཆོས་མེད་དོ། །གང་ལ་ཆོས་མེད་པ་དེ་ལ་ནི་འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་དང་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ཆོས་དང་། དགེ་བའི་ཆོས་དང་། མི་དགེ་ བའི་ཆོས་དང་།ལུང་དུ་བསྟན་པའི་ཆོས་དང་། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་ཆོས་རྣམས་མེད་དོ། །གང་དྲན་པ་མེད་ཅིང་ཡིད་ལ་བྱ་བ་མེད་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་དེ་ལ་ནི་མིག་གི་ཁམས་མེད། མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་མེད་པ་ནས། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ཀྱི་བར་དུ་ཡང་མེད་དོ། །གང་ དྲན་པ་མེད་ཅིང་ཡིད་ལ་བྱ་བ་མེད་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་དེ་ལ་ནི་མ་རིག་པ་མེད།མ་རིག་པ་ཟད་པ་ཡང་མེད་པ་ནས། རྒ་ཤི་མེད། རྒ་ཤི་ཟད་པའི་བར་དུ་ཡང་མེད་དོ། །གང་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དེ་ལ་ནི་རྒ་ཤི་མེད་དོ། །གང་འདུ་བ་མེད་པ་དེ་ལ་ནི་འབྲལ་བ་མེད་དོ། །གང་རྙེད་པ་མེད་པ་དེ་ལ་སྟོར་བ་མེད་དོ། །གང་ བྱས་པ་མེད་པ་དེ་ལ་འཇིག་པ་མེད་དོ།།གང་དྲན་པ་མེད་པ་དེ་ལ་བརྗོད་པ་མེད་དོ། །གང་རྟག་པ་མེད་པ་དེ་ལ་ཆད་པ་མེད་དོ།

现在，依于甚深法性，非凡夫境界，无念、无生、超越心识行境，即是空性、无相、无愿三种禅定。以意识现量、自证现量、瑜伽现量，通过极不住空性、极不住舍、极不住断三者，远离三缘的三种智慧教授即：'舍利子，是故一切法空，于此无色，无受乃至无老死尽'等，显示空性禅定化身。
无相、未生、未灭、无苦、无集、无灭、无道，此显示无相禅定报身。无垢、无离垢、无减、无增。无智、无得、亦无未得，此显示无愿禅定法身。
明显此者，即是不染于念、无作意的空性。于无作意空性中，无色、无受、无想、无行、无识。何处无识，彼处无念。于无作意空性中，无眼、无耳、无鼻、无舌、无身、无意。何处无意，彼处无所作意。
何者无念且无所作意，即是随念佛、随念法、随念僧。何者随念三宝，即是诸随念中最胜。何者无念且无所作意，即是随念布施、随念戒律、随念天。以不缘能取所取方式随念布施。以不缘生灭方式随念戒律。以不缘三身方式随念天。
于无念无作意空性中，无色、无声、无香、无味、无触、无法。何处无法，彼处无有为法、无为法、善法、不善法、有记法、无记法。
于无念无作意空性中，无眼界、无眼识界乃至无意识界。于无念无作意空性中，无无明、亦无无明尽，乃至无老死、亦无老死尽。何处无生，彼处无老死。何处无聚，彼处无散。何处无得，彼处无失。何处无作，彼处无坏。
何处无念，彼处无言说。何处无常，彼处无断。

 །འདིས་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་རབ་ཏུ་མི་གནས་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡིད་ཀྱི་མངོན་སུམ་གྱིས་གཏན་ལ་ཕབ་པ་བསྟན་ཏོ། །ད་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཆོས་རྣམས་དང་། རྣམ་པར་ བྱང་བའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་བདེན་པ་བཞི་མི་གནས་པས་ན་བཏང་སྙོམས་རབ་ཏུ་མི་གནས་པའི་མཚན་མ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་རང་རིག་པའི་མངོན་སུམ་གྱིས་གཏན་ལ་དབབ་པར་བྱའོ།།དེ་ལ་བཏང་སྙོམས་ནི་མཉམ་པ་ཉིད་དོ། །མཉམ་པ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་ནི་དུས་གསུམ་མི་དམིགས་པས་སོ། ། དེ་ཡང་མཉམ་པ་ཉིད་ནི་མི་དམིགས་པ་གང་གིས་ཀྱང་མ་གོས་པས་མིང་ཙམ་མོ། །དེའི་ཕྱིར་མཚན་ཉིད་མེད་པ་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་དྲན་པ་འདི་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་བྱང་བའི་མཚན་ཉིད་ནི་དྲན་པ་མེད་པའི་དབྱིངས་ཡིན་ནོ། །དེ་གཉིས་མི་རྒྱུན་དྲན་པ་རྡུལ་ཙམ་ཡང་མེད་ན་དྲན་པ མེད་པར་འགྱུར་བ་ལྟ་ག་ལ་ཡོད།དྲན་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱང་མི་རྒྱུ་ལ་དྲན་པ་མེད་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱང་མི་རྒྱུ་བས་སྐྱེ་བ་མེད་ཅིང་འགག་པ་མེད་པའོ། །དེ་ཡང་ཟབ་མོའི་ཆོས་ཉིད་མ་རིག་པ་ལས་དྲན་པའི་རྣམ་པ་ནི་ཀུན་འབྱུང་བའོ། །དེ་དག་མེད་བཞིན་དུ་ཡོད་པར་མཐོང་བས་སྡུག་བསྔལ་བའོ། ། ཡོད་པ་དང་མེད་པའི་ཆོས་གཉིས་ཀ་མེད་པར་མ་ཤེས་པས་ནི་སྦྱང་བྱ་དང་སྦྱོང་བྱེད་ལམ་གྱི་རྣམ་པའོ། །ལམ་གྱི་རྣམ་པ་གོམས་པ་ལས་འབྲས་བུ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་མངོན་དུ་འགྱུར་བའི་འགོག་པ་ཐོབ་བྱ་ཐོབ་བྱེད་ཀྱི་ཡུལ་ལས་འདས་པ་ཡིན་པས་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། ཀུན་འབྱུང་བ་དང་། འགོག་པ་དང་། ལམ་མེད་ཅེས་གསུངས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་སྦྱང་བྱ་དང་སྦྱོང་བྱེད་མ་གྲུབ་པས་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་དང་། རྨི་ལམ་ལྟ་བུར་གསུངས་སོ། །སྦྱང་བྱ་ནི་དྲན་པ་འདི་ཁོ་ནའོ། །དེ་ཡང་བཏགས་པས་སྒྱུ་མ་དང་རྨི་ལམ་དང་འདྲ་ལ་རང་བྱུང་རང་ཞི་བ་ཡིན་ཡང་། བདེ་བ་དང་རིག པ་དང་སྟོང་པ་ཉིད་སྙིང་རྗེའི་སྒྲོན་མ་སྦར་ནས་སྒོམ་པ་ནི་ཐབས་ཀྱི་སྙིང་པོ་ལ་བརྡའི་མཚན་མ་ཙམ་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ།།དེས་བརྡ་བྱས་ནས་དེ་ལས་གཞན་དྲན་པ་མི་རྒྱུ་བ་དེ་ལ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་རྣམ་པ་ཙམ་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་གཉིས་ལས་གཞན་མ་སྐྱེས་པ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཙམ་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། ། དེ་དག་ལས་གཞན་གང་གི་བློ་ཡང་མ་ཤར་བ་དེ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་སྙིང་པོ་ཞེས་བྱའོ། །དེའི་ཕྱིར་སྙིང་པོའི་དོན་གྱི་གདམས་ངག་ནི་དྲན་པ་མ་ལུས་པ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་དོན་དང་། དྲན་པས་མ་གོས་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་དང་། དྲན་པ་དང་དྲན་པ་མེད་པས་མ་གོས་པ་མཚན་མ་མེད་པའི དོན་དང་།སྐྱེ་བ་མེད་པས་མ་གོས་པ་སྨོན་པ་མེད་པའི་དོན་ཡིན་པས་སོ། །གདམས་ངག་གི་རྒྱུན་མི་འཆད་པའི་བསམ་གཏན་བསྟན་པས་སོ། །དེ་ལྟར་གནས་པའི་བསམ་གཏན་ངོ་ཤེས་པའི་སྐྱེས་བུ་རྣམས་དང་། དེ་ལྟར་ངོ་མ་ཤེས་པའི་སྐྱེས་བུ་རྣམས་སོ། །དཔེར་ན་ཆུ་ཁམས་གསེར་དང་ ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པ་ལ་གློ་བུར་གྱི་དྲི་མས་མ་གོས་པའོ།།དེ་ལ་མཚོ་ཤིན་ཏུ་དང་བ་ལ་ཟླ་བ་ཉ་བའི་ཚེ་སྤྲིན་དང་ཁུག་རྣས་མ་བསྒྲིབས་པའི་གཟུགས་བརྙན་ཤར་བ་མཐོང་ནས་ཁ་ཅིག་ནི་དགའ་ཞིང་མགུ་ནས་ཡིད་ཆགས་པ་སྐྱེས་སོ། །ཁ་ཅིག་ནི་ཅི་ཡང་སྙམ་པ་ མེད་དོ།།དེ་བཞིན་དུ་སེམས་དངས་མ་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པ་ལ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྣམ་པ་མི་འདྲ་བ་བྱུང་བ་ལ་སེམས་དགའ་ཞིང་མགུ་བས་ཡིད་ཆགས་ཤིང་འདོད་ཆགས་སྐྱེས་སོ། །སེམས་དངས་མ་དང་ཕྲད་པའི་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་རྣམས་ནི་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཉམས་སུ་མྱོང་ ཡང་ཅི་ཡང་མི་སེམས་སོ།

这是以意识的现量确立了不住于空性的空性三摩地的道理。现在要以自证现量确立染污法和清净法的四谛不住故而不住于舍的无相三摩地。
其中舍即是平等性。由于不缘三时故为平等性。而且平等性不为任何所缘所染污故仅是名称而已。因此无相即是染污的特征是此念。清净的特征是无念的法界。
当这两者不相续，连微尘许的念头都没有时，何来无念呢？念的诸法也不相续，无念的诸法也不相续，故无生无灭。而且由于不了知甚深法性的无明而有念的相是集谛。
虽无彼等却见为有是苦谛。由于不知有无二法皆无，故有所净能净道的相。由修习道相而现前法身果位的灭谛超越所得能得的境界，故说无苦、集、灭、道。
因此由于所净能净不成立，故说一切法如幻如梦。所净即是此念。虽然它如同假立的幻梦一般本自生本自灭，然而修持时点燃乐、明、空性、悲心之灯，应知这仅是方便心要的表示性标志。
以此表示后，除此之外念不相续，应知那即是般若的相而已。除此二者外无生，应知即是波罗蜜多而已。除彼等外任何意念都未生起者，即称为般若波罗蜜多的心要。
因此心要义的教授即是一切念如幻的义理、不为念所染污是空性的义理、不为念与无念所染污是无相的义理、以无生不染污是无愿的义理。这是宣说不断教授相续的禅定。
如是了知安住禅定的诸人，以及如是未了知的诸人。譬如水界如同黄金与虚空一般本性清净而不为客尘所染污。
其中见到极为清澈的湖中在月圆时无云雾遮蔽的影像后，有些人欢喜满意而生贪著。有些人则无所思。
如是于本性清净的心性中生起如幻三摩地的种种相时，心生欢喜满意而贪著希求。遇到心性的殊胜士夫们虽然体验如幻三摩地却无所思维。

།དེ་ལ་གསེར་གྱི་རང་བཞིན་ཁ་དོག་སེར་པོ་དེ་ལ་ཁ་ཅིག་གིས་ཡིད་དུ་འོང་ཞིང་རྒྱན་དང་ནོར་ལ་སོགས་པ་བྱེད་དེ། དེ་ཡང་གཡའ་གློ་བུར་དུ་ཆགས་པ་དེ་ལ་མི་སྡུག་པར་ལྟ་ཞིང་ཞེ་སྡང་སྐྱེད་དོ། །མཁས་པས་བལྟས་པས་གཡའ་དེ་གློ་བུར་པ་ཡིན་པས་བསལ་དུ་བཏུབ་སྙམ་ ཞིང་མི་སྡུག་པར་ལྟའོ།།དེ་བཞིན་དུ་སེམས་དངས་མ་དང་མ་ཕྲད་པའི་སྐྱེས་བུ་རྣམས་ནི་མཉམ་པར་བཞག་པའི་སེམས་ལ་གཅེས་པར་བྱེད་ཅིང་། རྗེས་ཀྱི་ཤེས་པ་ལ་མི་སྡུག་པར་ལྟ་ཞིང་རེ་བ་དང་དོགས་པ་བསྐྱེད་དོ། །སེམས་དངས་མ་དང་ཕྲད་པའི་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་རྣམས་ནི་མཉམ་པར་བཞག་པ་དང་། རྗེས་ལ་ ཐོབ་པའི་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་དང་རྨི་ལམ་ལྟ་བུར་ཤེས་ཤིང་བྱམས་པ་དང་སྡང་བར་མི་མཛད་དོ།།དེ་ལ་ནམ་མཁའ་ནི་མིང་ཙམ་ཡོད་ལ་དངོས་པོར་མེད་པའོ། །དེ་ལ་ཡང་རྐྱེན་གྱི་དབང་གིས་མུན་པ་དཀར་བ་དང་གནག་པ་ལ་སོགས་པ་སྣ་ཚོགས་འབྱུང་བ་ལ། ཉིན་དང་མཚན་དང་ཟླ་བ་དང་ལོ་དང་བསྐལ་པ་བགྲང་ ཞིང་ས་དང་ནམ་མཁའ་དང་ཤིན་ཏུ་རིང་ངོ་སྙམ་མོ།།མཁས་པས་བལྟས་པས་ས་དང་ནམ་མཁའི་བར་ན་སྐྲའི་རྩེ་མོ་བརྒྱར་གཤགས་པའི་ཆ་ཤས་ཙམ་ཡང་ཡོད་པར་མ་གཟིགས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་སེམས་དངས་མ་དང་མ་ཕྲད་པའི་སྐྱེས་བུ་རྣམས་ཀྱིས་དཀའ་བ་རྣམ་པ་དུ་མ་བསྐལ་པ་གྲངས་ མེད་པའི་བར་དུ་སྐྱེ་རྒ་ན་འཆིའི་འདམ་ལས་མ་ཐར་བར་རང་འདོད་པའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པ་འདོད་དེ་ཐོབ་པར་དཀའོ།།ཟབ་མོའི་ཆོས་ཉིད་སེམས་དངས་མ་དང་ཕྲད་པའི་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་རྟོགས་ན་སེམས་གྲོལ་བས་སེམས་ཅན་དང་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་བར་ན་ཅི་ཡང་ཡོད་པར་མ་གཟིགས་ སོ།།དེ་བས་ན་ཟབ་མོའི་ཆོས་ཉིད་དང་མ་ཕྲད་པའི་ཁམས་གསུམ་གྱི་སེམས་ཅན་རྣམས་ནི་གཞི་དྲན་པ་མེད་པ་དང་། ལམ་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་། འབྲས་བུ་བློ་ལས་འདས་པ། མ་རིག་པ་ལ་སོགས་པ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་བཅུ་གཉིས་ལས་གྱུར་པ་ནི་ཕུང་པོ་དང་ཁམས་ལ་སོགས་ པའོ།།དེ་ལ་བདག་དང་བདག་གིར་བྱ་བ་ནི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོའོ། །མ་རིག་པ་ལས་རིག་པ་གློ་བུར་དུ་ཆགས་པས་སྡུག་བསྔལ་ཀུན་གྱི་རྒྱུར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཡང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་དང་། འགྱུར་བའི་སྡུག་བསྔལ་དང་། འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་དུ་འགྱུར་རོ། །སྡུག་ བསྔལ་དེ་དག་ལས་གྲོལ་བར་འདོད་པ་ལ་ལས་ནི་འཕགས་པའི་ལམ་གྱི་རྣམ་པ་ལས་གོམས་པ་ལས་འབྲས་བུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་འགོག་པ་མངོན་དུ་བྱ་བ་ལ་དོན་དུ་གཉེར་བ་ཡོད་དོ།།དེ་དག་མ་ལུས་པ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་དང་རྨི་ལམ་ལྟ་བུར་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ རྟོགས་པས་ནི་གང་ཡང་མི་ལེན་མི་འདོར་བའི་ཚུལ་གྱིས་འཁོར་བའི་མཚན་མ་ནི་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་ཀུན་འབྱུང་བའོ།།མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་མཚན་མ་ནི་འགོག་པ་དང་ལམ་མོ། །དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་ཏུ་མི་འཛིན་པས་བཏང་སྙོམས་མཚན་མ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གཏན་ལ་ཕབ་པའོ། །ད་ནི་རྒྱུན་ ཆད་རབ་ཏུ་མི་གནས་པ་རྣལ་འབྱོར་གྱི་མངོན་སུམ་བློའི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་སྨོན་པ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྟན་པར་བྱའོ།།དེ་ཡང་ཤེས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་དྲི་མ་གང་ཡང་མ་བྱུང་བས་དྲི་མ་མེད། དྲི་མ་དང་བྲལ་བ་ཡང་མེད་དོ། །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ནི་བསམ་པ་དང་བསྒོམ་པ་ལས་འདས་པས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རློམ་སེམས་མེད་པ་ནི་ཡེ་ཤེས་མེད་དོ།།དེ་ཡང་ཡེ་ཤེས་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཡོད་པ་ལ་ལྟོས་ནས་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་གྲོལ་བ་མི་འགྱུར་བ་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ངོ་བོ་ཐ་མི་དད་པ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་དབྱེ་བ་ནི་སྐུ་གསུམ་ལྷུན་ གྱིས་གྲུབ་པས་སོ།

对于黄金本性的黄色，有些人认为悦意，用以制作装饰和财宝等。当突然沾染锈迹时，则视为不悦而生嗔恨。智者观察认为，此锈为暂时性的，可以清除，故不以为厌。
同样，未遇见清净心的众生，珍视等持的心，而对后得智视为不悦，生起希望和怀疑。遇见清净心的殊胜众生，了知等持和后得如幻如梦，既不生爱亦不生恨。
其中，虚空仅有名称而无实体。由缘起力，产生黑暗、明亮、黑暗等种种现象，计数日夜、月份、年岁和劫数，认为大地与虚空间隔甚远。智者观察，未见大地与虚空之间有如毫毛百分之一般的间隔。
同样，未遇见清净心的众生，历经无数劫的种种艰难，未能脱离生老病死的泥潭，欲求获得自己所愿的果报却难以获得。遇见甚深法性清净心的殊胜众生，若能领悟则心得解脱，未见众生与法身之间有任何间隔。
因此，未遇见甚深法性的三界众生，由于基础无念、道无生、果超越心识，无明等十二缘起所成就的即是蕴界等。
其中，我与我所即是取蕴。从无明中暂时生起明觉，成为一切苦的根源。这些苦又转变为苦苦、坏苦和行苦。
欲求从这些苦中解脱者，需要通过修习圣道的诸相，为获得涅槃果位而致力于现证灭谛。
若如实了知这一切如幻如梦，则以不取不舍的方式，轮回的相即是苦谛和集谛。涅槃的相即是灭谛和道谛。不执著这一切为真实，即是确立无相等舍三摩地。
现在要宣说不断流、不安住、瑜伽现量、非心行境界的无愿三摩地。其中，因为未生起能知所知的任何垢染，故无垢染，也无离垢染。
法身超越思维和修习，无有遍知一切相智慧的执著，即是无智。所谓无智，并非相对于有而说无，超越有无等，不变如金刚三摩地与本性无别，即称为自性身。其分类即是三身任运成就。

།དགོས་པ་ནི་ཟབ་མོའི་དོན་རྟོགས་ནས་སེམས་གྲོལ་བའོ། །དགོས་པའི་དགོས་པ་ནི་འབད་པ་མེད་པར་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དོན་འབྱུང་བའོ། །ངེས་ཚིག་ནི་ཡེ་ཤེས་མེད་པ་ཆོས་ཀྱི་སྐུའོ། །ཆོས་སྐུ་དེ་ཡང་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའི་འབྲས་བུ་ཡང་མ་ཡིན་ལ། ལས་ལས་བྱུང་བའི་རྣམ་པར་ སྨིན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟ་བུ་ཐོབ་པ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བློ་དང་སེམས་དང་མིང་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཡུལ་མ་ཡིན་པས་སོ། །མ་ཐོབ་པ་ཡང་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བློ་དང་སེམས་དང་ཡིད་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལས་འདས་པས་མ་ཁྱབ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤཱ་རིའི་བུ་དེ་ལྟ་བས་ན་ནི་དེ་ཙམ་ཞིག་བརྗོད་པར་བྱའི། མིང་གི་ཚོགས་དང་ཚིག་གི་ཚོགས་དང་ཡི་གེའི་ཚོགས་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་ཁམས་གསུམ་གྱི་སེམས་ཅན་གྱི་ཉོན་མོངས་པ་དང་ལས་ལས་གྱུར་པའི་བློ་དང་སེམས་དང་ཡིད་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པའམ། ཤེས་པ་དང་ཤེས་བྱ་ལས་གྱུར་པའི་ཡེ་ཤེས་གློ་བུར་བར་རྟོགས ཤིང་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་སོ།།ཐོབ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ནི་ས་དང་ལམ་མངོན་དུ་གྱུར་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་མ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤེས་རབ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་མོ། །ཐོས་པའི་ཤེས་རབ་ནི་མིང་དང་ཚིག་དང་ཡི་གེ་ལས་བྱུང་བའོ། །བསམས་པའི་ཤེས་རབ་ནི་དེའི་དོན་མ་ནོར་བར་བསམས་ པའོ།།བསྒོམས་པའི་ཤེས་རབ་ནི་སེམས་རྩེ་གཅིག་པའོ། །ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་དེ་དག་ལས་འདས་པའོ། །ཟབ་མོ་ལ་བརྟེན་ཅིང་གནས་ཏེ་ནི་ཐོས་པའི་ཕ་རོལ་ན་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གང་ཡང་མེད་པ་ནི་དྲན་པ་མེད་པའོ། །བསམ་པའི་ཕ་རོལ་ན་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གང་ཡང་མེད་པ་ནི་སྐྱེ་བ་མེད་པའོ། །བསྒོམ་ པའི་ཕ་རོལ་ན་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གང་ཡང་མེད་པ་ནི་བློའི་ཡུལ་ལས་འདས་པའོ།།དེ་ལྟ་བུ་ལ་རྟེན་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་བརྟེན་ཅིང་གནས་པས་སེམས་ལ་སྒྲིབ་པ་མེད་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་དངས་མ་སེམས་ལ་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པས་མ་གོས་པས་སོ། །སྐྲག་པ་མེད་དེ་ནི་ཟབ་མོའི་ ཆོས་ཉིད་ཐོས་ནས་མི་འཇིགས་མི་དངང་སྐྲག་པར་མི་འགྱུར་བས་སོ།།ཕྱིན་ཅི་ལོག་ནི་ཟབ་མོའི་ཆོས་ཉིད་ལ་མ་མོས་ཤིང་སྲིད་པ་གསུམ་གྱི་སེམས་ཅན་དོན་དམ་པར་ན་ཡོད་དོ་ཞེས་དྲན་པའི་ཆོས་ལ་ཡང་དག་ཏུ་མཐོང་བས་སོ། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལ་འཁྲུལ་པ་ནི་སྲིད་པ་གསུམ་གྱི་སེམས་ཅན་རྣམས་དཔེར་ན་རྨི་ལམ་ གྱི་དུས་སུ་སྒྱུ་མ་མཐོང་བའམ།རྨི་ལམ་ན་ཐག་པ་ལ་སྦྲུལ་དུ་མཐོང་བའམ། གཞོན་ནུ་མའི་རྨི་ལམ་ན་བུ་སྐྱེས་པ་དང་ཤི་བ་མཐོང་བ་དེ་བཞིན་དུ་ཁམས་གསུམ་གྱི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་བདེ་སྡུག་ལ་སོགས་པ་དེ་འདྲའོ། །དེ་ཡང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མ་ནོར་བའི་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ལ་ནོར་བར་མཐོང་བ་ རྣམས་སོ།།དཔེར་ན་གྲུ་རྒལ་བའི་སྐྱེས་བུ་ཁ་ཅིག་གིས་རིའམ་བྲག་གཡོ་ཞིང་འགུལ་བར་མཐོང་ངོ་། །དེ་བཞིན་དུ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱིས་ཡོངས་སུ་མ་ཟིན་པའི་གང་ཟག་གིས་མ་ནོར་བའི་ཆོས་ཉིད་ཟབ་མོ་ལ་ནོར་བ་མཐོང་བ་ཡོད་དོ། །དཔེར་ན་སེང་གེའི་འོ་མ་ནི་སེང་གེའི་ཕྲུ་གུས་བཏུང་བར་བྱའི། གཞན་གྱིས་འཐུངས་ན་ལུས་པོ་གས་ཤིང་དུག་ཏུ་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་དོན་ཟབ་མོ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་རིགས་ཅན་སེམས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་ལ་བསྟན་པར་བྱའོ། །ཐེག་པ་དམན་པའི་རིགས་ཅན་ལ་བསྟན་ན་འཇིགས་ཤིང་སྐྲག་ལ་དངང་བར་འགྱུར་རོ། །དཔེར་ན བད་ཀན་ཅན་ལ་འོ་མ་འཐུང་དུ་བཅུག་ན་ནད་མི་སེལ་བར་དུག་ཏུ་འགྱུར་རོ།།དཔེ་དེ་བཞིན་དུ་སྣོད་མ་ཡིན་པ་ལ་ཟབ་མོའི་ཆོས་ཉིད་བསྟན་པར་མི་བྱའོ།

目的是通过理解甚深义而解脱心。目的之目的是无需勤作而自然成办众生之利。
定义是无分别智慧即法身。此法身既非从因而生之果，亦非从业而生之异熟。
所谓如是不可得者，是因为超越了智、心、名称和识的境界。所谓亦不是不可得者，是因为超越了智、心、意和识，故无所不遍。
舍利子，因此仅说到此，因为超越了名聚、句聚和文字聚。
诸菩萨了知并通达三界众生烦恼和业所生之智、心、意、识，或从所知和能知所生之暂时智慧的菩萨们。
因为无所得故，即使现前地和道的诸位也未得故。
智慧有三种：闻所生慧是从名、句、文字而生。思所生慧是如实思维其义。修所生慧是心一境性。
波罗蜜多是超越这些。
依止并安住甚深者，即在闻之彼岸无有任何分别即是无念。在思之彼岸无有任何分别即是无生。在修之彼岸无有任何分别即是超越心智境界。
如是以无所依止之方式依止安住，心无障蔽，是因为极为清净的净心未被业、烦恼和所知障所染污。
无所畏惧，是因为听闻甚深法性后不惊不怖不畏。
颠倒是对甚深法性不生信解，而认为三有众生胜义中实有，将忆念之法视为真实。
于颠倒迷乱者，譬如三有众生如同梦中见幻象，或梦中见绳为蛇，或少女梦中见生子又死，如是三界众生的苦乐等亦复如是。
所谓颠倒即是对无误胜义谛见为错误者。
譬如渡船之人见山或岩石动摇。如是未被善知识摄受的人，于无误甚深法性见为错误。
譬如狮子乳唯应狮子幼崽饮用，若他者饮用则身体破裂成毒。如是般若波罗蜜多甚深义理应对大乘种性、心极清净者宣说。若对小乘种性者宣说则生惊怖畏惧。
譬如令患痰病者饮用牛乳，非但不能除病反成毒害。如是不应对非法器者宣说甚深法性。

 །དེ་ཡང་འོ་མ་དེ་ཉིད་ཞོ་དང་དར་བར་བྱས་ནས་བད་ཀན་ཅན་འཐུང་དུ་བཅུག་ན་ཕན་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ ཕྱིན་པ་ཟབ་མོའི་ཆོས་ཉིད་ལ་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལྔ་དང་བསྲེས་ནས་ཐེག་པ་དམན་པ་རྣམས་ལ་བསྟན་ན་ཕན་པར་འགྱུར་རོ།།དཔེར་ན་དམུས་ལོང་མང་པོ་རང་རང་གི་གྲོང་དང་རང་རང་གི་མ་དང་བྲལ་ནས། གྲོང་ཁྱེར་རམ་གྲོང་རྡལ་ལ་སོགས་པར་འཁྱམས་ཏེ་སླར་ལོག་ནས་རང་རང་ གི་གྲོང་དང་རང་རང་གི་མ་དང་ཕྲད་ཀྱང་ངོ་ཤེས་པར་མི་འགྱུར་རོ།།དེ་བཞིན་དུ་ཐེག་པ་དམན་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་གྲོང་དང་ཡུམ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མ་དང་བྲལ་ནས་ཀྱང་འཁོར་བའི་གྲོང་ལས་འཁྱམས་ནས་ཚུར་ལོག་ནས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་གྲོང་དང་ ཡུམ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་སྙིང་པོའི་དོན་དང་ཕྲད་ཀྱང་ངོ་ཤེས་པར་མི་འགྱུར་རོ།།དེ་ཡང་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པའི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱིས་བསྟན་པའི་དཔེ་དང་དོན་གྱིས་དེ་དག་གི་སྙིང་པོ་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ། །དཔེར་ན་རིན་པོ་ཆེའི་འབྱུང་གནས་ནས་རིན་པོ་ཆེ་བླང་བར་འདོད་པའི་སྐྱེས་བུ་རྣམས་ ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་སྐྱེས་བུ་ཞིག་གིས་བ་ལང་གི་རྐང་རྗེས་ལ་རིན་པོ་ཆེའི་འབྱུང་གནས་འདི་ཡིན་ནོ་ཟེར་ཞིང་ཉན་ན་བར་དུ་ཆོད་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་བཞིན་དུ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་རིགས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་སྙིང་པོའི་དོན་བོར་ནས། མདོ་གཞན་དང་གཞན་ལ་ལྟ་ཞིང་ཡིད་ཆེས་ན་བར་དུ་ཆོད་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་བས་ན་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ནས་ཐམས་ཅད་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་སྙིང་པོའི་དོན་གྱི་གདམས་ངག་ལ་བརྟེན་པའི་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྤྱོད་པ་དང་བསྒོམ་པ་དང་ལྟ་བ་དང་འབྲས་བུའི་དོན་བཞི་ལ་བསྡུ་བར་བྱའོ། །དེ་ཡང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་མ་ནོར་བ་སྙིང་པོའི་དོན་ལ་ཡང་དང་ཡང་དུ་ལྟ་ཞིང དེ་ལ་སེམས་འདྲིས་པར་བྱས་པས་དྲན་པའི་རྣམ་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་དབྱེར་མེད་པ་ནི་སྤྱོད་པའི་དོན་ཡིན་ནོ།།དེ་བས་ཀྱང་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་ཤིང་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་རྒྱུན་དུ་གནས་པ་དངོས་བསྟན་པ་ནི་བསྒོམ་པའི་དོན་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཆོས་རྣམས་དང་རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཆོས་རྣམས་ རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཡང་དག་པར་མི་མཐོང་བས་རང་རྒྱུད་ལས་གྲོལ་ནས་སྐྱེ་བ་མེད་ཅིང་འགག་པ་མེད་པ་ནི་ལྟ་བའི་དོན་ཡིན་ནོ།།དེ་ཡང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་བསྒོམ་བྱ་མ་ཡིན་ལ་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་བློས་ཡུལ་དུ་མ་གྱུར་པས་ཤེས་བྱའི་དྲི་མ་ལ་སོགས་པ་མེད་ཅིང་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ མེད་པས་ཐོབ་ཤོར་མེད་པ་ནི་འབྲས་བུའི་དོན་ཡིན་ནོ།།དེ་དག་གིས་ཡོངས་སུ་བསྐོར་བའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་སྙིང་པོའི་དོན་འདི་ནི་ཤིན་དུ་གཅེས་པར་བྱ་བར་འོས་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཡོན་ཏན་གྱིས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་མཐར་ཕྱིན་ཏོ། །མཐར་ཕྱིན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྲིད་པ་གསུམ་གྱི་ མཐའ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་གསུམ་ཡིན་ལ།མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་མཐའ་ནི་བརྗོད་པ་དང་། བསམ་པ་དང་བསྒོམ་པ་ལས་འདས་པའོ། །དེའི་ཕྲིན་ལས་ནི་དུས་གསུམ་དུ་རྣམ་པར་བཞུགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ཟབ་མོའི་ཆོས་འདི་ལ་ བརྟེན་ནས་སྣང་བ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་གཟིགས་ཤིང་སེམས་ཅན་རྣམས་མི་དམིགས་པའི་དོན་མཛད་དོ།

而且，如果将那牛奶制成酸奶和酪浆让患有痰病的人饮用就会有益。同样地，如果将般若波罗蜜多甚深法性与布施等五波罗蜜多相结合后教授给小乘者也会有益。
譬如，许多盲人离开了各自的村庄和各自的母亲，在城市或乡镇等处流浪，之后返回时即使遇到各自的村庄和各自的母亲也无法认出。同样地，小乘者们离开了一切智城和般若波罗蜜多佛母，在轮回之城中流浪，返回后即使遇到一切智城和般若波罗蜜多的精要义理也无法认出。
而且通过具有方便和智慧的善知识所教导的比喻和义理才能了知其精要。譬如，想从宝藏处取宝的人们如果听信一个颠倒的人说牛蹄印是宝藏处，就会被障碍。同样地，大乘种姓者们如果舍弃般若波罗蜜多的精要义理，而观看并相信其他经典就会被障碍。
因此，从一切方面依止般若波罗蜜多精要义理教诫的殊胜士夫们应当归纳为行为、修习、见解和果位四种义理。而且反复观看佛陀无误教言的精要义理，于此心得熟悉而念想与空性无别，这是行为的义理。
较此更为殊胜且无作意的空性相续安住显现，这是修习的义理。而且于染污诸法和清净诸法皆不见实有，从自相续解脱后无生无灭，这是见解的义理。
而且诸佛也非所修，众生也非心识所行境，因此无所知垢等，无分别智慧亦不存在，故无得失，这是果位的义理。
被这些所环绕的般若波罗蜜多精要义理是极其珍贵应当爱护的。以其功德而达到涅槃的究竟。所谓究竟是指三有的边际是三种涅槃，而涅槃的边际是超越言说、思维和修习的。
其事业即是三世一切诸佛也是指过去诸佛也依止此甚深法而见诸现象如幻，为众生行无缘之利。

།ད་ལྟར་བཞུགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ཟབ་མོའི་ཆོས་ཉིད་ལ་བརྟེན་ནས་སེམས་ཅན་དུ་སྣང་བའམ་དྲན་པ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་གཟིགས་ནས་དེ་ལས་གྲོལ་བའི་དོན་དུ་ཡོན་ཏན་དང་ཕྲིན་ལས་རྫོགས་ པར་བྱེད་ཅིང་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་གསུམ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།མ་བྱོན་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཟབ་མོ་འདི་ལ་བརྟེན་ནས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དྲན་པའི་ཆོས་རྣམས་གློ་བུར་བར་གཟིགས་ཤིང་དེ་དག་ལས་གྲོལ་བའི་དོན་དུ་བསམ་དུ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་སེམས་ཅན་རྣམས་ ལ་སྟོན་པར་འགྱུར་རོ།།བསམ་དུ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །དེ་ལ་བརྟེན་པ་རྣམས་ནི་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་སོ། །མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱའོ། །མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་ རྒྱ་བར་འགྱུར་རོ།།འོ་ན་དབང་པོ་རྣོན་པོ་སྔགས་ཀྱི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་མོས་པ་རྣམས་ཀྱི་དོན་དུ་རྒྱུད་སྡེ་དུ་མ་ལ་བརྟེན་པ་ཕྱིའི་སྔགས་ཀྱིས་ནི་ཞི་བ་དང་རྒྱས་པ་ལ་སོགས་པ་བསྟན་པ་དང་། ནང་གི་སྔགས་ཀྱིས་རྩ་དང་རླུང་ལ་སོགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ལུས་དང་སེམས་བདེ་བ་བསྟན་པ་དང་། གསང་བའི་ སྔགས་ཀྱིས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡུན་རིང་དུ་གནས་པར་བྱ་བ་བསྟན་ནས་སྐད་ཅིག་གིས་སམ་སྐྱེ་བ་གཅིག་གིས་སམ།བར་མ་དོ་ནའམ། སྐྱེ་བ་བདུན་པའི་བར་ནས་སངས་རྒྱས་པ་ཡོད་དེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་སྙིང་པོའི་དོན་གྱི་གདམས་ངག་འདི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཐེག་པ་ཡིན་ནམ་ སྔགས་ཀྱི་ཐེག་པ་ཡིན་ཞེས་ཐེ་ཚོམ་ཟ་ན།སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་བློའི་སྣང་བ་ལ་ཐ་དད་དུ་སྣང་མོད་ཀྱི་ཟབ་མོའི་ཆོས་ཉིད་ལ་ཐ་དད་མེད་དེ། དེ་ལྟ་བས་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་སྔགས་འདི་ནི་གསང་སྔགས་རྣམས་ཀྱི་དོན་གྱི་སྙིང་པོ་ཡིན་ནོ། །དེ་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་རིག་པ་ཆེན་པོའི་སྔགས་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིག་པ་དྲན་པ་སྣང་བ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའོ།།ཆེན་པོ་ནི་ནམ་མཁའ་དང་འདྲ་ལ། ཟབ་པ་ངོས་བཟུང་བ་ནི་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྔགས་སོ། །བླ་ན་མེད་པའི་སྔགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲན་པ་དང་། རིག་པ་དང་། སྣང་བ་དང་། ཉམས་སུ་མྱོང་བས་མ་གོས་པ་གང་གིས་ཀྱང་ མ་ནོན་པས་བླ་ན་མེད་པའི་སྔགས་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྔགས་སོ།།མི་མཉམ་པ་དང་མཉམ་པའི་སྔགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་དྲན་པ་ཡང་མ་བྱུང་བས་མ་སྐྱེས་པའོ། །མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་གང་དང་མཉམ་པ་མེད་པ་མི་མཉམ་པ་དང་མཉམ་པའི་སྔགས་ནི་མཚན་མ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྔགས་སོ། ། སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་ཞི་བར་བྱེད་པའི་སྔགས་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐུགས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཀྱང་བསྒོམ་པར་མི་མཛད། རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་མི་རྟོག་པར་ཡང་མི་མཛད་པས་ན་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་ཞི་བར་བྱེད་པའི་སྔགས་ནི་སྨོན་པ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྔགས་བཞིའི་དོན་ཏོ། །དེ་དག་བཀའ དང་ལུང་ཐ་དད་པ་ལ་ལྟ་ཞིང་བསམས་པས་ཁམས་གསུམ་གྱི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་བདེ་སྡུག་ལ་ལྟ་ཞིང་སྐྱོ་བ་སྐྱེ་བའམ།སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཆེ་བའི་ཡོན་ཏན་གྱི་རྣམ་པ་ཐོས་ནས་སྤྲོ་བ་སྐྱེ་བ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་མ་བརྟགས་ཀྱི་བར་དུ་ཉམས་དགའ་བས་ནི་མི་བརྫུན་ པ་ཞེས་བྱའོ།

现在住世的诸佛也是依靠甚深法性，观见众生的显现或念头如幻，为了解脱于此而圆满功德与事业，宣说三解脱门。
未来的诸佛也将依靠此甚深般若波罗蜜多，观见众生的念头诸法为暂时性，为了解脱于此而向众生宣说不可思议的三摩地。
所谓不可思议的三摩地即是般若波罗蜜多。依此者即能现前证悟无上正等正觉。现前成佛。将现前成佛。
那么，为利根者宣说密乘大乘，依据诸续部，以外密宣说息灾、增益等法，以内密依靠脉、气等宣说身心安乐，以密密宣说长久安住三摩地，而于刹那间或一生中或中阴时或七世之间成佛。
若对此般若波罗蜜多心要教授是显教乘还是密乘生起疑惑，虽然在众生的心识显现上有差别，但在甚深法性中无有差别。
因此，此般若波罗蜜多咒是密咒之究竟心要。能证悟此者称为大明咒，即是觉知、念头、显现之体验。大即如虚空，所执取的深奥即如幻三摩地咒。
所谓无上咒即是不被念头、觉知、显现、体验所染污，不被任何所压制，故无上咒即是空性三摩地咒。
所谓等同不等咒即是未曾忆念故无生。因无生故与任何不等同的等同咒即是无相三摩地咒。
能息灭一切痛苦的咒即是诸佛智慧亦不作意修习，亦不作意分别与无分别，故能息灭一切痛苦的咒即是四种无愿三摩地咒之义。
观察思维不同的教法与教典，观察三界众生的苦乐而生厌离，或听闻诸佛菩萨的广大功德相而生欢喜，此即是世俗谛如幻，未经观察时令人欢喜故称不虚。

།དེ་ཡང་སྐྱོ་བ་ནི་ཞེ་སྡང་བ་ཡིན་ལ། །སྤྲོ་བ་ནི་འདོད་ཆགས་ཡིན་ཏེ། དེ་གཉིས་རང་གི་དྲན་པ་ཡིན་པར་ངོ་མ་ཤེས་པས་གཏི་མུག་ཡིན། དཔེར་ན་འདོད་ཆགས་ལ་མངོན་པར་དགའ་བའི་སྐྱེས་བུའི་དོན་དུ་རྨི་ལམ་ན་བུད་མེད་ཡིད་དུ་འོང་བའམ། སྨན་གྱི་རྣམ་པས་བྱས་པའི་བུད་མེད་དམ། ཤིང་ སྣ་ཚོགས་པས་བྱས་པའི་བུད་མེད་དེ་དག་གིས་སྐྱེས་བུའི་དོན་བྱེད་དེ།དེའི་རྗེས་ལ་བརྟགས་ཤིང་དཔྱད་པས་བུད་མེད་དེ་དག་ཀྱང་མེད་ལ། དེ་ལས་བྱུང་བའི་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དེ་ཡང་མེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྤྲོ་བའི་སེམས་ཀྱང་ཉམས་དགའ་ཞིང་བདེ་བ་ལ་བརྟགས་པས་མི་བདེན་པའོ། །དཔེར་ན་རི་མོ་ མཁན་མཁས་པ་ཞིག་གིས་རས་ལ་སོགས་པའི་གཞི་མ་ཞིག་ལ་ཁྲོ་བོ་འཇིགས་སུ་རུང་བ་ཞིག་བྲིས་པ་ལ་རང་གིས་བལྟས་པས་བྲེད་ཅིང་ཤིན་ཏུ་འཇིགས་སོ།།སྐྱོ་བའི་སེམས་ཀྱང་དེ་བཞིན་ནོ། །དེ་བས་ན་སྐྱོ་བ་དང་སྤྲོ་བ་ལ་ཡིད་ཆེས་པའི་གང་ཟག་རྣམས་ཀྱི་དོན་དུ་རྒྱུ་འབྲས་སམ། ལས་འདས་པ་ལས་ ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མི་བརྫུན་པས་ན་ཞེས་གསུངས་སོ།།བདེན་པ་མཐོང་བའི་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་རྣམས་ཀྱི་དོན་དུ་ནི་དོན་དམ་པར་ན་ལས་ཀྱང་མེད། ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་བཀའ་ལས་གསུངས་སོ། །དེ་བས་ན་བརྒྱུད་པའི་གདམས་ངག་ལས་དྲན་པའི་ཆོས་རྣམས་ནི་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་སྣང་ལ་རང་ བཞིན་མེད་པའོ།།མ་དྲན་པའི་ཆོས་རྣམས་ནི་ཟབ་ཅིང་མི་སྣང་ལ་རང་བཞིན་ཡོད་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་དྲན་པའི་ཆོས་སྒྱུ་མ་ཙམ་དུ་དོན་བྱེད་ནུས་ལ་མི་བརྫུན་པས་སོ། །དྲན་པས་མ་གོས་པ་ཟབ་མོའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་གསུམ་བསྟན་པས་ནི་བདེན་པར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། དཔེར་ན་ སྨིག་རྒྱུའི་ཆུ་བོ་ཆེན་པོ་ལས་རྒལ་བར་འདོད་པའི་གང་ཟག་གིས་མཉན་པ་བོས་ནས་གྲུ་དང་བཅས་ཏེ་སྨིག་རྒྱུའི་ཆུ་བོ་ཆེན་པོའི་འགྲམ་དུ་འོངས་ནས།ཀྱེ་སྐྱེས་བུ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཆུ་བོ་ཆེན་པོ་འདི་ལས་སྒྲོལ་ཅིག་ཁྱོད་ཅི་དབང་བའི་རྔན་པ་སྦྱིན་ནོ་ཞེས་སྨྲས་པས། མཉན་པ་དེས་འོ་ན་ང་ལ་རྔན་པ་སློང་ཤིག་ཅེས་བྱས་ པས་བྱིན་ནོ།།དེ་ནས་མཉན་པ་དེས་སྐྱེས་བུ་དེའི་མིག་ཕྱིས་པས་སྨིག་རྒྱུའི་ཆུ་བོ་ཆེན་པོ་དེ་མེད་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་བཞིན་དུ་ལས་དང་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལས་གྱུར་པའི་འཁོར་རྣམ་གསུམ་གྱི་ཆུ་བོ་ཆེན་པོ་ལས་རྒལ་བར་འདོད་པའི་སྐྱེས་བུ་རྣམས་ཀྱིས་ཐབས་དང་། ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པའི་དགེ་བའི་ བཤེས་གཉེན་གྱི་དྲུང་དུ་སོང་ནས་བདག་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཆུ་བོ་ཆེན་པོ་ལས་བསྒྲལ་བར་ཞུ།ཁྱེད་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་བཀའ་སྩལ་པ་བཞིན་བགྱིད་དོ་ཞེས་བྱས་པ་དང་། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དེས་ཀྱང་མདོའི་ལུང་དུ་མ་དྲངས་ཤིང་སྐྱོ་བ་དང་། སྤྲོ་བ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ནས་སྐྱོ་བ་དང་སྤྲོ་བ་དེ་ཡང་རང་ གི་སེམས་དྲན་པ་འདི་ཡིན་ནོ།།དྲན་པ་འདི་ལས་རྒལ་བར་བྱེད་པའི་ཐབས་ཇི་ལྟ་བུ་ཡོད་ཅེ་ན། དེ་ལ་དྲན་པའི་ཆོས་རྣམས་ཐབས་སུ་ཤེས་ཤིང་དྲན་པས་མ་གོས་པ་ཟབ་མོ་རྣམ་པ་གསུམ་ཡིན་པས་སོ། །དེ་བས་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཟབ་མོའི་ཆོས་ཉིད་མ་རྟོགས་བར་དུ་སྨིག་ རྒྱུའི་ཆུ་བོ་དང་འདྲ་སྟེ།དྲན་པའི་ཆོས་རྣམས་བདེན་ཏེ་མི་བརྫུན་པས་ནའོ། །ཟབ་མོའི་ཆོས་ཉིད་དང་ཕྲད་ན་སྨིག་རྒྱུའི་ཆུ་སྟོར་བ་དང་འདྲ་སྟེ། དྲན་པས་མ་གོས་པ་བདེན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་སྔགས་སྨྲས་པ། སྔགས་ནི་ཞི་བ་དང་། རྒྱས་པ་དང་། དབང་དང་། དྲག་ པོའི་སྔགས་མ་ཡིན་ནོ།།འོ་ན་གང་ཡིན་ཞེ་ན། སྔགས་འདིའི་དོན་རྟོགས་པ་ཙམ་གྱིས་སེམས་གྲོལ་བ་ཡིན་ནོ།

而且，忧伤就是嗔恨，欢喜就是贪欲，由于不能认识这两者是自己的念头，所以是愚痴。比如为了贪欲而欢喜的人，在梦中见到美丽的女人，或由药物幻化的女人，或由各种木材制成的女人，这些女人为那个人服务，之后经过观察思维，那些女人也不存在，从中产生的体验也不存在。同样地，欢喜的心虽然令人愉悦安乐，但经过观察是不真实的。
比如，一位熟练的画师在布等底材上画了一个可怕的忿怒尊，自己看了也会害怕和恐惧。忧伤的心也是如此。因此，为了那些相信忧伤和欢喜的人们，说因果或业的果报是不虚妄的。为了见到真理的圣者们，究竟而言，既无业也无业的果报，经中如是说。
因此，根据传承教言，有念头的诸法如幻而显现却无自性。无念头的诸法深奥而不显现却有自性。因此，有念头的法如幻般能起作用而不虚妄。未被念头染污的深奥法性通过三解脱门的教示而应知是真实的。
比如，想要渡过海市蜃楼般的大河的人，叫来船夫，带着船来到海市蜃楼般大河的岸边，说道：'喂，你这个人，请渡我过这条大河，我会给你想要的报酬。'船夫说：'那么向我要报酬吧'，于是给了他。然后那个船夫擦了那人的眼睛，海市蜃楼般的大河就消失了。
同样地，想要渡过业和业果所成的三轮大河的人们，前往具有方便和智慧的善知识面前说：'请救度我脱离轮回痛苦的大河，您如何教诲我就如何做。'那善知识也引用诸多经典教言，生起忧伤和欢喜。然后那忧伤和欢喜也是自己的念头。
如果问：'超越这念头的方法是什么？'对此，应知有念头的诸法是方便，未被念头染污的是三种甚深。因此，在未证悟甚深般若法性之前，如同海市蜃楼的河流，因为有念头的诸法是真实不虚的。若遇到甚深法性，则如海市蜃楼的水消失一般，应知未被念头染污的是真实的。
所说的般若咒，不是寂静咒、增益咒、调伏咒、忿怒咒。那么是什么呢？仅仅通达此咒的含义就能解脱心识。

 །སྔགས་འདིའི་དང་པོའི་ཡི་གེ་བཞི་ལས་བྱུང་བ་དང་། བར་དུ་ཡི་གེ་བཞིའི་དོན་གསལ་བར་བསྟན་པ་དང་། ཐ་མ་སྔགས་ཀྱི་དོན་རྣམ་པ་བཞི་ལ་བསྡུས་པས་སོ། །དོན་བཞི་པོ་ གང་ཞེ་ན།སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་དང་། སྟོང་པ་ཉིད་དང་། མཚན་མ་མེད་པ་དང་། སྨོན་པ་མེད་པ་དང་། ཏད་ཡ་ཐཱ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ག་ཏེ་ག་ཏེ་ནི་ཕྱིན་ཏོ་ཕྱིན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲན་པ་མ་ལུས་པ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ལ་ཕྱིན་ཏོ། །པཱ་ར་ག་ཏེ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲན་པའི་ཕ་རོལ་ན་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་[(]ཕ་ རོལ་ཏུ་ཕྱིན་ཏོ།།པཱ་ར་སཾ་ག་ཏེ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཡང་དག་པར་ཕྱིན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་དང་། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕ་རོལ་ན་མཚན་མ་མེད་པ་ལ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཡང་དག་པར་ཕྱིན་ཏོ། །བོ་དྷི་སྭཱ་ཧཱ་བྱང་ཆུབ་ཏུ་གྱུར་ཅིག་ཅེས་བྱ་བས་ནི་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་བྱང་ནས་བློ་ལས་འདས་པའོ། །དེ་དག་ གིས་ནི་རབ་ཏུ་མི་གནས་པ་བཞི་དང་།མངོན་སུམ་བཞི་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་བཞི་གཏན་ལ་ཕབ་པའོ། །དེ་ལྟ་བུའི་གདམས་ངག་ལ་ནན་ཏན་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཤཱ་རིའི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་དེ་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཟབ་མོ་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནན་ཏན་གྱིས་ ཤིག་ཅེས་གསུངས་པའོ།།དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ལས་བཞེངས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟབ་མོའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་བཞེངས་པ་དང་། སྙོམས་པར་བཞུགས་པ་མི་མངའ་ཡང་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སྣང་བ་ལ་མཉམ་པར་གཞག་པ་དང་། རྗེས་ལས་ཐོབ་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་འཕགས་པ་སྤྱན་རས་གཟིགས་དབང་ཕྱུག་ལ་ནི།དུས་གསུམ་དུ་རྣམ་པར་བཞུགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དགོངས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཟབ་མོའི་དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་དགོངས་པ་མ་ནོར་བ་བསྟན་པས་ཐུགས་དགྱེས་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱན་གྱིས་རྣམ་པར་གཟིགས་ཤིང་ ལེགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་བྱིན་ཏེ།དེ་བས་ཀྱང་ཟབ་མོ་སྣང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་དགོངས་པས་ལེགས་སོ་ལེགས་སོ་ལན་གཉིས་སུ་གསུངས་སོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་དེ་བཞིན་ཏེ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་རིགས་སྣང་བའི་ཆོས་ཉིད་ལ་མོས་པ་རྣམས་ཀྱི་དོན་དུ་གསུངས་སོ། །ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྣང་བའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱིས་སེམས་མི་གྲོལ་ལོ་ཞེས་པའི་བརྡའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟབ་མོའི་ཆོས་ཉིད་རྟོགས་ན་སེམས་གྲོལ་བའི་བརྡ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ཁྱོད་ཀྱིས་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་ནི་འཇིག་རྟེན་པ་ལ་ཇི་སྲིད་གནས་ཀྱི་བར་དུ་མང་བ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ལ་བརྟེན་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་སངས་རྒྱས་ནས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དོན་ལ་དགོངས་ནས་ཟབ་མོའི་ཆོས་ཉིད་འབའ་ཞིག་ལ་བརྟེན་དགོས་པ་ཡིན་ནོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཟབ་མོ་ལ་སྤྱད་པར་བྱ་སྟེ་ནི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ལམ་ལ་དོན་དུ་གཉེར་བ་རྣམས་ཀྱིས ཟབ་མོ་འབའ་ཞིག་ལ་བརྟེན་དགོས་པས་ཡང་དང་ཡང་དུ་ལན་གྲངས་མང་དུ་གསུངས་སོ།

从此咒语的最初四字而生，中间明显显示四字的含义，最后将咒语的含义归纳为四种。四种含义是什么呢？如幻、空性、无相、无愿。'达雅他'是说'如是'，'嘎得嘎得'是说'去了去了'，意为一切念头如幻而去。'巴热嘎得'是说'到彼岸'，意为念头的彼岸是空性而到达彼岸。'巴热桑嘎得'是说'真实到达彼岸'，意为如幻和空性的彼岸是无相而真实到达彼岸。'菩提娑婆诃'是说'愿成就菩提'，意为烦恼和所知一切清净后超越心识。
这些即是确立了四种不住、四种现前、四种三摩地。为了精进于如此教授，'舍利子，菩萨大菩萨应当如是修学甚深般若波罗蜜多'，是说要精进。
然后'世尊从彼三摩地起'，是说从甚深三摩地起，虽无入定出定，为显示众生显相中的等持和后得而说。对菩萨大菩萨圣观自在，因为宣说了三世诸佛的密意、般若波罗蜜多甚深义如实无误的意趣而心生欢喜，以佛眼观视并赐予'善哉'，因此以甚深显相三摩地的密意说了两次'善哉善哉'。
'善男子，如是如是'是为了具有大乘种性、信解显相法性者而说。'如是'是表示不能以显相诸法解脱心的密意。'善男子，如是如是'是表示通达甚深法性则心得解脱的密意。'如汝所说'是因为世间中需要依止如幻显相直至住世。超越世间现前无上菩提后，为利益众生故需要唯依甚深法性。'应当修习甚深般若波罗蜜多'是为了追求解脱道者需要唯依甚深而一再多次宣说。

།ཟབ་མོའི་དོན་ལ་མོས་པར་གྱུར་པའི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་རྣམས་ལ་ནི་དུས་གསུམ་དུ་རྣམ་པར་བཞུགས་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱང་རྗེས་སུ་ཡི་རང་ངོ་། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་ སྩལ་ནས།ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་འཕགས་པ་སྤྱན་རས་གཟིགས་དབང་ཕྱུག་དང་། ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པའི་འཁོར་དེ་དག་དང་། ལྷ་དང་། མི་དང་། ལྷ་མ་ཡིན་དང་། དྲི་ཟར་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་ཡི་རངས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ ཀྱིས་གསུངས་པ་ལ་མངོན་པར་བསྟོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གོ་སླ་བས་བཤད་པ་མ་བྱས་སོ།།བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་སྙིང་པོའི་འགྲེལ་པ་དོན་གྱི་སྒྲོན་མ་ཞེས་བྱ་བ་པཎྜི་ཏ་ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེས་མཛད་པ་རྫོགས་སོ།། །།བལ་ཡུལ་ཡེ་རང་གི་གྲོང་ཁྱེར་དུ་རྗེ་བཙུན་བླ་མ་དམ་པ་ ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེའི་སྤྱན་སྔར་བོད་ཀྱི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་ཞུས་པའི་དུས་སུ།བླ་མ་ཆོས་སྟོན་ཕམ་བབས་གནང་བའི་ཉིན་པར་བོད་ཀྱི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་རྣམས་ཀྱིས་མདོ་བཏོན་པ་ལ། བླ་མ་དམ་པས་ལོ་ཙཱ་བ་ལ་ཁོང་འདོན་པ་དེ་ཅི་ཡིན་གསུངས་པས། ལོ་ཙཱ་བས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་སྙིང་པོ་ལགས་ཞུས་པས། འོ་ན་བོད་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པོའི་སྙིང་པོ་དར་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ལུང་བསྟན་པ་དེ་བདེན་པ་ཡིན་ནོ། །སྙིང་པོའི་དོན་གྱི་གདམས་ངག་ཤེས་སམ་གསུངས་པ་ལ། ལོ་ཙཱ་བས་མ་འཚལ་ཞེས་ལན་བཏབ་པ་ལ། འོ་ན་ངས ཁྱེད་རྣམས་ལ་གདམས་ངག་བསྟན་གྱིས་གསུངས་ནས།སྙིང་པོའི་དོན་གྱི་གདམས་ངག་གནང་བ་ཟིན་རིས་བྲིས་ནས་ནན་ཏན་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །བླ་མ་དམ་པའི་ཞབས་ཀྱི་པད་མའི་སྦྲང་རྩི་སྨྱོ་ཆུ་འཐུངས་ནས་སུ། སྐྱེ་མེད་བདེ་ཆེན་བུང་བ་སྨྱོན་པའི་ཁ་ལ་སུ་ཞིག་མཉན་དུ་ཡོད། གལ་ཏེ་སྨྱོན་པའི་ཚིག་ལ་ བདེན་པ་ཡོད་སྲིད་ཐུགས་ལ་དགོངས་ནས་སུ།མཐུན་པའི་གྲོགས་པོ་རྣམས་ཀྱིས་མི་བདེན་ན་ཡང་དོན་འདི་དགོངས་པར་ཞུ། གལ་ཏེ་སྟོང་པ་ཐབས་ཡིན་ན། །དེ་ཚེ་སངས་རྒྱས་ཉིད་མི་འགྱུར། །རྒྱུ་ལས་འབྲས་བུ་གཞན་མེད་ཕྱིར། །ཐབས་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་མ་ཡིན། །ལྟ་བ་རྣམས་ལས་ ལོག་རྣམས་དང་།།བདག་ཏུ་ལྟ་བ་ཚོལ་རྣམས་ཀྱི། །བདག་ཏུ་འཛིན་པ་བཟློག་པའི་ཕྱིར། །རྒྱལ་བ་རྣམས་ཀྱིས་སྟོང་པ་བསྟན། །སྲིད་ཞི་མཉམ་ཉིད་དུས་གསུམ་རྒྱལ་བའི་ཡུམ། །འགྲོ་བའི་བདེ་སྒྲུབ་ཐབས་མཁས་སྟོན་པར་བྱེད། །གཞུང་གི་བདག་ཉིད་རིན་ཆེན་ལྟ་བུ་ལ། །དད་དང་ གུས་པས་ཡང་ཡང་ཕྱག་འཚལ་ལོ།།ཕན་སེམས་སྤྲོ་དགས་བྲིས་པའི་འགྲེལ་པ་འདི། །གང་ཟག་དམ་པ་རྣམས་ཀྱི་ཕྱག་ཏུ་བརྒྱུད་པ་དང་། །བསྟན་པའི་བྱ་བ་མཛད་པ་བདག་གི་སྨོན་ལམ་ཡིན། །ཆོས་ཉིད་བདེན་པས་དེ་ལྟར་འགྲུབ་གྱུར་ཅིག་།རྒྱ་གར་གྱི་མཁན་པོ་དེ་ཉིད་དང་། སྒྲ་བསྒྱུར་གྱི་ལོ་ཙཱ་བ་ ་དགེ་སློང་སེང་གེ་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་ཞུས་ཏེ་གཏན་ལ་ཕབ་པའོ།

对于深奥义理有信解的善知识们，三世一切如来也随喜赞叹。世尊如是宣说已后，具寿舍利子与菩萨摩诃萨圣观自在菩萨，以及具足一切眷属，天、人、非天、乾闼婆等世间皆大欢喜，于世尊所说生起殊胜赞叹。此义易解故未作解释。
《世尊般若波罗蜜多心经注释·义灯论》由班智达金刚手所造圆满。
于尼泊尔叶让城中，在至尊大德上师金刚手面前，藏地诸善知识求法之时，上师讲法休息的那天，藏地诸善知识诵经时，大德上师问译师说他们诵的是什么。译师答言是《般若波罗蜜多心经》。上师说：'如此，若般若波罗蜜多心经在藏地广传，则佛陀的授记为真实。你知晓心要义之教授吗？'译师回答说不知。上师说：'那么我为你们宣说教授。'并赐予心要义之教授，我仔细记录下来。
饮用上师莲足甘露醉水后，无生大乐醉蜂之语谁能听闻？若思维狂语中或有真实，祈请诸善友虽不真实亦当思维此义。若空性即是方便，则不能成佛，因为果不离因故，方便非空性。为遮除诸邪见，及寻求我见者之我执，诸佛宣说空性。三有寂静平等三世佛母，成办众生安乐善巧方便，教法自性如同珍宝，以信敬心再三顶礼。
以利他心欢喜撰写此注，愿流传于诸圣者手中，愿成办弘法事业是我发愿，以法性真实愿如是成就。由印度堪布金刚手与译师比丘狮子胜幢校对润色而定。

